Als je geïnteresseerd bent in een gezonde leefstijl en bijvoorbeeld superfoods, ben je wellicht de term ‘probiotica’ weleens tegengekomen. In dit artikel geven we antwoord op de vragen: wat is probiotica, waar is probiotica goed voor, waar zitten probiotica in en waar kun je probiotica kopen.
Wat is probiotica?
In 1953 werd de term ‘probiotica’ voor het eerst gebruikt als tegenhanger van antibiotica. Antibiotica doodt bacteriën, probiotica stimuleert de aanmaak van bacteriën. Maar niet elk middel dat de aanmaak van bacteriën stimuleert is een probioticum. Wat zijn probiotica dan wel?
Wat zijn probiotica, een definitie
De Brit Roy Fuller kwam in 1989 met een definitie van probiotica die sindsdien veel gebruikt wordt als antwoord op de vraag wat probiotica is: “Een probioticum is een levend microbiologisch voedingssupplement, dat de gezondheid van de gastheer mogelijk bevordert, door het microbiële evenwicht in de darm te verbeteren.”
Uit deze definitie blijkt dat een probioticum bestaat uit levende micro-organismen – meestal bacteriën – die een gunstig gezondheidseffect hebben op de gastheer, ofwel degene die de probiotica inneemt. Bovendien moet het gezondheidseffect door middel van het microbiële evenwicht in de darmen verkregen worden.
Om welk soort bacteriën gaat het?
Uit de definitie van Roy Fuller blijkt dat het micro-organisme via de voeding moet worden ingenomen en zijn werk moet doen in de darmen. Daaruit volgt dat de micro-organismen zonder zuurstof moeten kunnen leven en tegen een hoge zuurgraad bestand moeten zijn. Bovendien mogen zijn geen nadelige effecten hebben. De bacteriën die aan deze voorwaarden voldoen, zijn drie soorten melkzuurbacteriën, namelijk Bifidobacterium, Lactobacillus en Streptococcus. Van deze soorten bestaan verschillende variaties. Daarnaast zijn er enkele gisten die als probioticum gelden.
Waar zitten probiotica in?
De hierboven genoemde melkzuurbacteriën komen voor in gefermenteerde zuivelproducten – zuivelproducten waarin suikers zijn omgezet in melkzuur – en bijvoorbeeld in snijworst en salami. Er zijn diverse zuivelproducten op de markt als probiotica. De gisten worden voornamelijk gebruikt binnen de veeteelt en niet zozeer voor menselijke consumptie. Daarnaast zitten probiotica ook in andere producten zoals gefermenteerde zuurkool, augurken, doperwten, miso en tempeh.
Waar is probiotica goed voor?
Probioticum verbetert de darmfunctie. Na een antibioticakuur – waarbij niet alleen de ziekteverwekkers, maar ook gezonde bacteriën gedood worden – helpen probiotica het evenwicht in de darmen snel te herstellen. Maar ook voor mensen die last hebben van darmklachten – zoals diarree, verstopping, een opgeblazen gevoel – kan probioticum een gunstig effect hebben. Ook het verbeteren van de algemene weerstand wordt vaak genoemd als positieve werking van probioticum.
Niet alle gezondheidsclaims hebben een sterke wetenschappelijke basis, daarvoor is nog meer onderzoek nodig. Ook reageert niet iedereen hetzelfde op voedingsstoffen en voedingssupplementen en dus ook niet op probiotica.
Waar kun je probiotica kopen?
Een aantal zuivelproducten die als probioticum verkocht mogen worden, vind je in de schappen van de supermarkt, maar natuurlijk ook bij de natuurvoedingswinkels. Daarnaast zijn er capsules, poeders en bijvoorbeeld kauwtabletten in de handel die de juiste melkzuurbacteriën bevatten. Je vindt ze onder andere bij natuurvoedingswinkels en drogisterijen, zowel online als in de fysieke winkels.